Το Δημοτικό Σχολείο που έγινε Χώρος Μνήμης
Ιστορικά στοιχεία το πρώην Δημοτικού Σχολείου Πουρίου (παλαιό λιθόκτιστο κτίριο)
Το πρώην Δημοτικό Σχολείο Πουρίου (παλαιό πέτρινο κτίριο) ανεγέρθηκε το έτος 1901, με έξοδα του κληροδοτήματος του εθνικού ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού (1839-1899). Είναι μονώροφο, λιθόκτιστο με πελεκητή πέτρα και χοντρά ντουβάρια. Η στέγη του είναι σκεπασμένη με κεραμίδια. Έχει εμβαδόν 113 τ.μ. με ακριβείς διαστάσεις 11,10 και 10,20 μ. Η είσοδος του είναι στη δυτική πλευρά. Περιλάμβανε χωλ, γραφείο αριστερά και δύο ανισομεγέθες αίθουσες. Το κτίριο σήμερα έχουν ανακατασκευαστεί για τις ανάγκες του «Χώρου Μνήμης Δημήτρη Κασλά» και έχουν δημιουργηθεί τουαλέτες και χώροι πρόσβασης για άτομα με ειδικές ανάγκες.
Το οικόπεδο πρόσφερε κάποιος Κοτρώνης ή Κοτρωνήσιος, που ήταν έμπορος στην Κωνσταντινούπολη. Το μέγεθος αρχικά του διδακτηρίου, ο προσανατολισμός και η κατανομή του χώρου φαίνονται λεπτομερώς στο παρακάτω σχεδιάγραμμα.
Σχεδιάγραμμα κάτοψης Δημοτικού Σχολείου Πουρίου
Έτος 1938. Τα παιδιά του σχολείου με τους δασκάλους τους Λουκά Βούλγαρη και Μαρία Βούλγαρη – Καραρρήγα
Το 1931 που έγινε ισχυρός σεισμός σε ώρα μαθήματος και διαχωριστικός τοίχος των δύο αιθουσών που υπήρχαν έπαθε σοβαρές ρωγμές και πέσαν σοβάδες, ευτυχώς χωρίς να χτυπήσει σοβαρά κανένας μαθητής ή μαθήτρια. Μέχρι να επισκευαστεί το κτίριο, τα μαθήματα γίνονταν για μερικούς μήνες στον ξενώνα της πλατείας.
Στα χρόνια (1941-1944) παραχωρούταν για τη στέγαση οικογενειών απ΄ τη Ζαγορά, που εγκατέλειπαν τα σπίτια τους κάθε φορά, που έρχονταν οι Ιταλοί ή οι Γερμανοί από το Βόλο για να προβούν σε αντίποινα. Αλλά και οι αντάρτες το χρησιμοποίησαν τότε για μικρά χρονικά διαστήματα. Τα χρόνια εκείνα χάθηκαν πολλά παιδαγωγικά , λογοτεχνικά και γεωργικά βιβλία απ’ τη βιβλιοθήκη του σχολείου.
Η αυλή του αρχικά ήταν μικρότερα απ’ τη σημερινή. Στα νότια είχε μαντρότοιχο και στα ανατολικά υπήρχε υπόστεγο με κεραμωτή σκεπή, το οποίο κατεδαφίστηκε ως επικίνδυνο.
Πριν γίνει το διδακτήριο, τα μαθήματα γινόταν σ’ ένα σπίτι, που ήταν εκεί ο ξενώνας της πλατείας.
Η βρύση που υπήρχε έξω στην αυλή έγινε στα μέσα της δεκαετίας του 1930. Ως τότε τα παιδιά έτρεχαν για νερό στη βρύση, που ήραν πέρα από το γεφύρι. Τα πεσίματα των παιδιών στο δρόμο και τα κλάματα ήταν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Τον κήπο δώρισε στο σχολείο ο ιερέας Παπακυριαζής, που ήταν ξενιτεμένος στη Σμύρνη. Στο επάνω πεζούλι είχε μια μικρή παλιά οικία, που χρησίμευε στα πριν του 1930 χρόνια και ως κατοικία του δασκάλων. Αργότερα κατεδαφίστηκε, καθαρίστηκε ο χώρος, σκάφτηκε ο κήπος και δεντροφυτεύτηκε με μηλιές, που καλλιεργούνταν για σαράντα περίπου χρόνια. Σ’ αυτή τη θέση το 1997 με δαπάνη της Κοινότητας, τοποθετήθηκαν όργανα «παιδικής χαράς» αφού έγιναν τα απαραίτητα έργα για τη διαμόρφωση του χώρου.
Έτος 1950. Αριστερά ο Δ. Πλιακώνης και η δασκάλα Ελένη Κρυώνη – Γεωργαλά. Δεξιά ο δάσκαλος Ευαγ. Χούρος και οι Ηλίας Αθηναίος και Γ. Καραρρήγας
Έτος 1962. Διανομή πρωινού ροφήματος
Στα δυτικά του διδακτηρίου υπήρχε μικρός σχολικός κήπος, με διαφορά ύψους δύο μέτρα πάνω απ΄ την επιφάνεια της αυλής. Αυτός ο κήπος το φθινόπωρο του 1964 εκχωματίστηκε με τσαπιά και φτυάρια και ισοπεδώθηκε με την αυλή. Εκεί χτίστηκε μια πετρόχτιστη οικοδομή με διαστάσεις 12Χ6 μέτρα. Αρχικός σκοπός ήταν να χρησιμεύει ως υπόστεγο, για να παίζουν σ’ αυτό τα παιδιά τις βροχερές και παγερές μέρες, που δεν ήταν λίγες, και για να γίνεται το μάθημα της γυμναστικής. Επειδή η τότε κυβέρνηση αποφάσισε να λειτουργήσουν μαθητικά συσσίτια στις ορεινές κοινότητες και επειδή δεν υπήρχε άλλος κατάλληλος χώρος για τη λειτουργία των συσσιτίων, οι δάσκαλοι και σχολικοί επίτροποι με την έγκριση της προϊστάμενης αρχής έκριναν αναγκαίο να κλειστεί το οικοδόμημα ένα μέρος του, προς το βορρά, να χρησιμεύει ως μαγειρείο.
Μ’ αυτή την τροποποίηση το νέο κτίσμα κάλυψε τότε μια σοβαρή και επείγουσα ανάγκη του σχολείου επί τριάντα χρόνια, όσο κράτησε η λειτουργία των μαθητικών συσσιτίων. Κατασκευάστηκε ύστερα από μελέτη αρμόδιου μηχανικού της Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών Μαγνησίας κι έχει αντισεισμική κατασκευή. Ο σκελετός της στέγης έγινε με καστανίτικη ξυλεία και σκεπάστηκε με σχιστόπλακες απ’ τα χωριό Καλαμάκι (Πρόπαν). Τα χρήματα δεν έφτασαν για να σοβατιστούν οι τοίχοι και να γίνει ταβάνι. Αυτές οι εργασίες έγιναν στα επόμενα χρόνια.
Όταν τελείωσε το κτίσιμο της οικοδομής, εντοιχίστηκε στον ανατολικό τοίχο μικρή μαρμάρινη πλάκα, που γράφτηκε: ΔΑΠΑΝΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΝ ΕΤΕΙ 1964 Τα χρήματα για την κατασκευή αυτού του βοηθητικού χτίσματος έστειλε η Χαρίκλεια Γεωργίου, που καταγόταν απ’ το Πουρί και διέμεινε στη Ν. Υόρκη της Αμερικής. Αυτή στα 4-5 προηγούμενα χρόνια από δική της προαίρεση έστελνε στην αρχή του σχολικού έτους 50 έως 100 δολάρια, με τα οποία αγοράζονταν γραφική ύλη για τα παιδιά, στην αρχή, και εποπτικά μέσα διδασκαλίας, αργότερα.
Σε ευχαριστήρια επιστολή του διευθυντή του σχολείου, στην οποία διατύπωνε και τις ελλείψεις του σχολείου και κυρίως την έλλειψη ενός υπόστεγου, η Χαρίκλεια Γεωργίου απάντησε ότι με ευχαρίστηση αναλάμβανε τη δαπάνη του έργου. Τα χρήματα, χίλια δολάρια, στάλθηκαν τον Αύγουστο του 1964. Οι εργασίες άρχισαν αμέσως και στο τέλος Νοεμβρίου είχαν τελειώσει.
Το 1968 στη νότια πλευρά του παραπάνω χτίσματος προστέθηκε άλλο μικρότερο υπόστεγο με πρόσοψη 3 μ. και μάκρος όσο το πλάτος του προηγούμενου (6 μ.). Αυτό, παρότι μικρό και υγρό, χρησίμευε αναγκαστικά ως τρίτη αίθουσα διδασκαλίας, το δε πρώτο στέγαζε το νηπιαγωγείο.
Έτος 1964, μετά τη γιορτή της λήξης των μαθημάτων. Αριστερά η δασκάλα Κλεοπάτρα Διαμαντάκου – Χρυσοχού και ο Α. Καραρρήγας. Δεξιά ο Γ. Βαλάκος και ο δάσκαλος Νικ. Διαμαντάκος.
Έτος 1996. Τα παιδιά του σχολείου με τις δασκάλες τους Μαγδαληνή Σίσκου, Ζηνοβία Κλειτσινάρη και Μαρία Κουτσελίνη.
*Οι φωτογραφίες και τα κείμενα προέρχονται από την έκδοση: Διαμαντάκος, Ν. (1997). Το Πουρί. Το πολύδροσο χωριό του Πηλίου. Βόλος: Κοινότητα Πουρίου.
Η Διαμόρφωση του Χώρου Μνήμης σήμερα
