Η Ιστορία ζωντανεύει: Από το Αρχείο του Ταγματάρχη Δημήτρη Κασλά στον «Χώρο Μνήμης» στο Πουρί

Από την Μικρασιατική Εκστρατεία μέχρι τη μάχη του Υψώματος 731 και την Εθνική Αντίσταση, ο Ταγματάρχης Δημήτρης Κασλάς διακρίθηκε ως ηγετική στρατιωτική προσωπικότητα της νεότερης Ελλάδας. Το αρχείο του, πλέον ψηφιοποιημένο και τεκμηριωμένο, αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία του «Χώρου Μνήμης Δ. Γ. Κασλά» στο Πουρί, όπου οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τη στρατιωτική του πορεία και τη ζωή του μέσα από αυθεντικά τεκμήρια και ψηφιακές εφαρμογές. Ο χώρος συνδυάζει παράδοση και σύγχρονη τεχνολογία, προσφέροντας βιωματική εμπειρία, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την τοπική ανάπτυξη, προσελκύοντας επισκέπτες και προβάλλοντας την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.

Τα εγκαίνια διοργανώνουν ο Δήμος Ζαγοράς – Μουρεσίου, η Περιφέρεια Θεσσαλίας – Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας & Β. Σποράδων και ο φορέας πολιτισμού της Ι.Μ.Δ. «Μαγνήτων Κιβωτός, για τη διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος» την Κυριακή 3 Μάϊου 2026 στο «Χώρο Μνήμης Δημήτρη Κασλά» στο Πουρί του Δήμου Ζαγοράς – Μουρεσίου.

Το πρόγραμμα των εγκαινίων περιλαμβάνει: 09:00 π.μ. Άφιξη επισήμων στην κεντρική πλατεία του Πουρίου. Στις 09:15 π.μ. θα τελεστεί και η Θεία Λειτουργία. Στις 10:30 π.μ. θα ακολουθήσει η επίσημη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου, χοροστατούντος του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Δημητριάδος & Ζαγοράς κ.κ. Ιγνατίου. Στη συνέχεια θα γίνει κατάθεση στεφάνων στο ηρώο του Πουρίου από το Ανώτατο Διοικητή της Φρουράς Βόλου, τον Διοικητή της Σ.Μ.Υ. τον Δήμαρχο Ζαγοράς και τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας. Από τις 12:00 έως τις 12:30 μ.μ. θα πραγματοποιηθούν χαιρετισμοί στο προαύλιο του «Χώρου Μνήμης Δημήτριος Κασλάς», με καλωσόρισμα από τον Δήμαρχο Ζαγοράς κ. Κωνσταντίνο Καραγεωργίου, χαιρετισμό από τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Δημήτριο Κουρέτα, τον Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου κ. Ιωάννη Δελετζέ, καθώς και χαιρετισμούς από στρατιωτικές αρχές και επισήμους προσκεκλημένους. Στις 12:30 μ.μ. θα ακολουθήσει ομιλία του Δρ Θεόδωρου Νημά, φιλολόγου – διδάκτορος Ιστορίας της Εκπαίδευσης, ενώ στις 13:00 μ.μ. ομιλία του Δρ Αλέξανδρου Καπανιάρη, επιστημονικού υπευθύνου του «Χώρου Μνήμης Δημήτριος Κασλάς». Στις 13:30 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στο εσωτερικό του «Χώρου Μνήμης Δημήτριος Κασλάς» και στις 14:00 μ.μ. θα ακολουθήσει επίσημο γεύμα από τον Δήμο Ζαγοράς – Μουρεσίου και την Περιφέρεια Θεσσαλίας – Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας & Βορείων Σποράδων.
Το αρχείο του Ταγματάρχη Δημήτρη Κασλά αποτελεί ανεκτίμητο κομμάτι της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς, συνδεδεμένο με καθοριστικά γεγονότα της νεότερης Ελλάδας, όπως η Μικρασιατική Εκστρατεία, ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος και η Εθνική Αντίσταση – ΕΛΑΣ – Εξορία. Η συστηματική προσπάθεια διάσωσής του ξεκίνησε με την ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση του υλικού από τον Δρ Αλέξανδρο Καπανιάρη, η οποία οδήγησε στη δημιουργία ενός προσβάσιμου ψηφιακού αρχείου.
Ο «Χώρος Μνήμης Δημήτρη Κασλά» αποτελεί μια σύγχρονη μουσειακή δομή αφιερωμένη στη ζωή και τη δράση του Ταγματάρχη Δημήτρη Κασλά, στεγάζεται στο ανακαινισμένο κτίριο του παλιού Δημοτικού Σχολείου Πουρίου και η μουσειολογική – μουσειογραφική μελέτη εκπονήθηκε και υλοποιήθηκε από την Αρχιτέκτονα – Μουσειολόγο Ελένη Μπουμπάρη και επιστημονικό υπεύθυνο σε ζητήματα περιεχομένου και εκπαιδευτικών προγραμμάτων τον Δρ Αλέξανδρο Καπανιάρη.
Ο χώρος συνδυάζει αυθεντικά τεκμήρια με σύγχρονα ψηφιακά μέσα, δημιουργώντας μια διαδραστική εμπειρία που συνδέει την ιστορία με την τεχνολογία. Ειδικότερα ο «Χώρος Μνήμης Δημήτρη Κασλά οργανώνεται σε επιμέρους θεματικές ενότητες που ακολουθούν τη ζωή και τη δράση του Κασλά. Ξεκινά με την ενότητα «Το Πουρί χθες και σήμερα», που παρουσιάζει την ιστορία και τη λαογραφία του τόπου καταγωγής του. Στη συνέχεια, η «Βιογραφία του Δημήτρη Κασλά» φωτίζει τον άνθρωπο πίσω από τον αξιωματικό, μέσα από φωτογραφίες, έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα. Ακολουθούν οι ενότητες «Ο πόλεμος στη Μικρασία», «Οκτώβριος 1940 – Μάρτιος 1941» και «Η μάχη στο Ύψωμα 731», όπου εκτίθενται στρατιωτικοί χάρτες, ημερολόγια, αναφορές και πρωτότυπα έγγραφα που αναδεικνύουν τη συμμετοχή και τον ρόλο του Κασλά στα γεγονότα. Η αφήγηση ολοκληρώνεται με την ενότητα «Εθνική Αντίσταση – ΕΛΑΣ – Εξορία», η οποία αποτυπώνει τη μεταπολεμική του πορεία, τις διώξεις που υπέστη και την αφοσίωσή του στα ιδανικά της ελευθερίας και της δημοκρατίας.
Σημαντικό μέρος της εμπειρίας αποτελούν η ιστοσελίδα, οι οπτικοακουστικές αφηγήσεις και αποσπάσματα από το ντοκιμαντέρ «Ταγματάρχης Δημήτρης Κασλάς: Στην κόψη της Ιστορίας», εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητα (3D αντικείμενα κείμενα, εικόνες σε ελληνικά και αγγλικά), παρουσιάσεις σε μορφή βίντεο αντικειμένων και τεκμηρίων της συλλογής Κασλά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook, Instagram, κανάλι youtube) εντάσσουν τον επισκέπτη στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής. Παράλληλα, μέσα από τη χρονογραμμή της ζωής του Κασλά, παρουσιάζονται οι σταθμοί της στρατιωτικής και προσωπικής του διαδρομής.
Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται και στην εκπαιδευτική διάσταση του χώρου. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα βρίσκονται στο στάδιο σχεδιασμού, με στόχο να φέρουν μαθητές/τριες και νέους/ές σε επαφή με την τοπική και εθνική ιστορία, αξιοποιώντας σύγχρονες μεθόδους ψηφιακής αφήγησης και βιωματικής μάθησης.
Ο «Χώρος Μνήμης Δημήτρης Κασλάς είχε υποβληθεί σε προηγούμενα προγράμματα αλλά δε κατέστη δυνατή η ένταξη του. Η υλοποίηση του έργου πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014- 2020, Μέτρο 19.2 LEADER/CLLD – Δημόσια Έργα, με δικαιούχο την Περιφέρεια Θεσσαλίας και υλοποίηση από τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης Μαγνησίας Α.Ε. (Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε.). Η συμβολή δε της Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε και της ομάδας έργου υπήρξε καθοριστική στην υλοποίηση του έργου, τηρώντας απαρέγκλιτα τους όρους και τις προϋποθέσεις του ως άνω προγράμματος με σκοπό την αποτελεσματικότερη υλοποίηση της πράξης. Το έργο χρηματοδοτήθηκε με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο της επένδυσης της Ευρώπης στις αγροτικές περιοχές, προκειμένου να ενισχυθεί η πολιτιστική και αναπτυξιακή ταυτότητα της περιοχής.
Τέλος καθοριστική ήταν και η συμβολή του Χωρικού Αντιδημάρχου του Δήμου Ζαγοράς – Μουρεσίου κ. Κυριάκου Τάσιου και του Πρόεδρου του Τοπικού Συμβουλίου κ. Ιωάννη Δελετζέ για την οργάνωση του χώρου και των εγκαινίων.
Ο Δήμαρχος Ζαγοράς κ. Κων/νος Καραγεωργίου αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο «Χώρος Μνήμης Δημήτρη Κασλά» αποτελεί ένα όραμα που σήμερα γίνεται πραγματικότητα. Ως Δήμαρχος Ζαγοράς και τελικός επωφελούμενος του έργου, νιώθω ιδιαίτερη τιμή που ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της περιοχής μας και της νεότερης Ελλάδας αναδεικνύεται με τέτοιο σεβασμό και επιστημονική τεκμηρίωση. Η αποκατάσταση και μετασκευή του πρώην Δημοτικού Σχολείου Πουρίου σε έναν σύγχρονο χώρο μνήμης, με τη στήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας και τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξασφαλίζει ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά θα διατηρηθεί και θα μεταλαμπαδευθεί στις επόμενες γενιές. Πρόκειται για ένα έργο που τιμά τη ζωή και τη δράση του Ταγματάρχη Δημήτρη Κασλά και ενισχύει την ιστορική μνήμη, την έρευνα και την εκπαιδευτική δραστηριότητα στην περιοχή μας».

Από το γραφείο τύπου του Δήμου Ζαγοράς